Uitgebreide profielschets

Uitgebreide profielschets van de te beroepen predikant

Hieronder geven we nog wat extra uitleg/informatie bij de profielschets die onderdeel is van de advertentie. Wat kunnen we nog meer zeggen over de genoemde punten en welke praktische zaken spelen ook nog een rol?

Het helpen om in alledaagse ervaringen en cultuuruitingen religieuze dimensies te ontdekken en deze te verbinden met symbooltaal van de bijbelverhalen.
We beseffen dat de traditionele geloofstaal en rituelen ook veel gelovigen minder aanspreken. Begrippen die enkele decennia geleden nog vanzelfsprekend waren, lijken hun zeggingskracht te hebben verloren. We zijn dus op zoek naar nieuwe taal en beelden om de religieuze of dieptedimensie van het leven uit te drukken en hopen een predikant te vinden die ons daarbij kan helpen.
Cultuur en uitingen daarvan zijn nauw met religie verbonden. Ook daarin is een religieuze dimensie te ontdekken. Een schilderij, een klassiek muziekstuk, een song, alles kan bijdragen aan een verheldering en verdieping van het verhaal dat in de kerkdienst en daarbuiten doorverteld wordt. We hopen dus dat onze nieuwe predikant haar/zijn culturele belangstelling met ons deelt en in staat is om deze een rol te laten spelen in kerkdiensten en andere door de kerk georganiseerde activiteiten.
Op de kerkdiensten ligt veel nadruk in onze kerkelijke gemeenten. Reduzum c.a. houdt het liefst elke zondag een dienst, Ingwert twee per maand en Dearsum één. Van de toekomstige predikant verwachten we dat zij/hij in al deze diensten voorgaat, afgezien van de vrije zondagen natuurlijk. In de praktijk betekent dat, dat er drie keer per maand twee diensten achter elkaar gehouden worden: een om halftien en een om elf uur. De extra tijd die dit kost, wordt naar onze mening ruim gecompenseerd door de betrekkelijk geringe omvang van de pastorale taak: er zijn weinig huisbezoeken, de kerkelijke gemeenten hebben geen verzorgingshuizen en het aantal begrafenissen/crematies per jaar is gemakkelijk op één hand te tellen (soms zelfs geen enkele). Op hoogtijdagen houden we overigens maar één dienst en die is dan gezamenlijk.
Naast de kerkdiensten zijn er ook vier gespreksgroepen actief: twee in Reduzum en twee in Raerd. Het aantal keren per jaar dat deze groepen bij elkaar komen, varieert. Ook hier is de predikant bij betrokken.

Actief lid zijn van de kerkelijk werkgroep Focus, die zich specifiek bezighoudt met het organiseren van filmavonden en lezingen voor een breder publiek dan alleen de kerkelijke gemeente.
De werkgroep, die op dit moment uit een vertegenwoordiger van Reduzum en een van Ingwert bestaat, komt een aantal keren per jaar bijeen. Bepaald wordt welk thema volgend winterseizoen centraal staat en daar worden vier sprekers en vijf films bij gezocht. De werkgroepsleden zijn uiteraard ook zo veel mogelijk aanwezig op de avonden zelf: na de films is er een nagesprek (naar behoefte) en na de lezingen volgt doorgaans een vragenronde.

Meedenken over de rol die onze kerkelijke gemeente in een klein dorp kan spelen en er in voorkomende gevallen ook voor niet-kerkleden zijn.
Het gebeurt niet vaak, maar er kan een verzoek komen van iemand die geen lid van de kerk is, om een pastoraal gesprek. We vinden dat we er dan voor zo iemand moeten zijn. Wanneer de predikant gevraagd wordt in zo’n situatie een begrafenis of crematie te leiden, moet dat ook geen probleem zijn. In dat laatste geval worden overigens wel kosten in rekening gebracht.
Wanneer er iets in het dorp te doen is waar de kerk op een of andere manier een rol in speelt, stellen we het op prijs als ook de predikant – als ‘gezicht’ van de kerk – acte de présence geeft.

Beschikken over communicatieve, verbindende en organisatorische kwaliteiten, die ertoe bijdragen dat de samenwerking tussen de afzonderlijke gemeenten verder ingevuld en uitgebouwd wordt.
We zijn een nieuwe combinatie, maar we kennen elkaar al een aantal jaren, doordat onze laatste predikant in elk van de drie gemeenten werkzaam was. Daaruit is ook de werkgroep Focus ontstaan. Bovendien waren vanaf het begin de diensten op hoogtijdagen gezamenlijk.
Ook al zijn we geen vreemden voor elkaar, elke gemeente neemt haar eigen geschiedenis en cultuur mee. We zoeken dus iemand die kan verbinden en die ons kan helpen naar elkaar toe te groeien.

Fries verstaan of in elk geval moeite wil doen om het op korte termijn te leren verstaan.
Voor verschillende gemeenteleden is het plezierig als ze zich in hun moedertaal kunnen uiten.

Tenslotte, niet in de profielschets genoemd, maar misschien wel belangrijk: in Reduzum is op termijn (max. drie jaar) een pastorie beschikbaar.

 

Missie, visie en karakterisering van de Hervormde gemeente Reduzum-Idaerd c.a. (uit het beleidsplan 2015-2020)

Missie
We willen open en gastvrij zijn, verbonden met de christelijke traditie, zoekend naar eigentijdse perspectieven.

Visie
We zijn een open gemeenschap, waarin rijp en groen, gelovige en atheïst, links en rechts enz. zich thuis voelt en haar/zijn bijdrage kan leveren. Een gemeenschap

  • waarin we elkaar de ruimte bieden, inspireren en met respect bejegenen;
  • geworteld in de christelijke geloofstraditie met de Bijbel als bron;
  • waarin een viervoudige verbinding de kwaliteit van ons leven bepaalt: de verbinding met jezelf, met anderen, met de wereld en met God.
  • in gezamenlijkheid, omdat individualisme geen basis is om een gezamenlijke wereld vorm te geven en omdat een puur materialistische visie geen basis is om een menselijke wereld vorm te geven;
  • zoekend naar eigentijdse perspectieven, ontwikkelen van nieuwe vormen, kijken waar zich nieuwe mogelijkheden voordoen en samenwerking zoeken waar dat kan.

Karakterisering
Wij zijn een kleine, Nederlands Hervormde gemeente in het midden van Friesland. De gemeente bestaat uit de dorpen Reduzum, Friens, Idaerd en Aegum. Elk dorp heeft zijn eigen kenmerken.
Reduzum is van oudsher een arbeidersdorp. Een dorp met een aantal kroegen en cafés. Maar het was ook een socialistisch dorp. Er waren dus ‘rode’ en ‘blauwe’ principes.
Begin 1900 ging een groot deel van het loon naar de kroegen en de drank. Dit was de socialistische predikant ds. Boers een doorn in het oog. Hij heeft samenwerking gezocht met de ’Nederlandse Vereniging tot afschaffing van alcoholhoudende dranken’ en samen hebben ze er in 1911 voor gezorgd dat de ’Blauwe Tent’ werd opgericht. Tot op heden is de ’Blauwe Tent’ een geliefd (chauffeurs)café, zij het in een andere vorm dan destijds. Maar nog altijd wordt er geen alcohol geschonken.
Sport is hier altijd belangrijk geweest. Het is een dorp van ’doeners’, de handen uit de mouwen steken als er iets moet gebeuren. Het eigen initiatief zit a.h.w. “ingebakken”.

Friens, Idaerd en Eagum waren anders. Daar waren veel boeren op een relatief kleine bevolking. Dat had o.a. tot gevolg dat die gemeente een fulltime predikant kon benoemen. Het spreekt bijna vanzelf dat het karakter van deze dorpen daardoor een ander was dan die in Reduzum.

In het midden van de tachtiger jaren van de vorige eeuw werden er plannen gesmeed om de kerkelijke gemeenten bij elkaar te voegen. Beide hadden hun eigen beweegredenen: Reduzum was arm, er moest bovendien worden gerestaureerd. De overige dorpen hadden te weinig mensen die in de kerkenraad een ambt wilden vervullen. Zij kwamen hierdoor onder toezicht te staan. Op basis hiervan is een proces van fusie in gang gezet. Ondanks de verschillen in de dorpen en kerken is het toch in goed overleg gelukt. In 1991 was de fusie tot één gemeente een feit: de Hervormde Gemeente Reduzum‐Idaerd c.a.
De kerk is belangrijk voor het dorp, maakt deel uit van het dorp. Dat geldt zeker voor het kerkgebouw. Toen de restauratie in zicht kwam, heeft het dorp gul aan de kerk geleend. Daardoor, en door de fusie, kon de restauratie plaatsvinden. Op haar beurt heeft de kerk verschillende organisaties financieel ondersteund, zonder daar overigens ruchtbaarheid aan te geven. Zo heeft zij het mede mogelijk gemaakt dat er in Reduzum huisvesting voor de huisarts en de wijkverpleging kwam. De dorpsmolen van Reduzum staat op grond van de kerk. Zo zijn er over en weer lijnen tussen kerk en dorp.

Anders ligt het met het bezoeken van de kerkdiensten. Dat is, in ieder geval vanaf de 50’er jaren, zeer beperkt gebleven. Er blijken altijd zo tussen de 12 en 20 mensen een dienst te bezoeken. De bezoekers zijn overwegend ouderen. Op dit moment zijn er ongeveer 30 belijdende leden en 60 doopleden.

 

Karakterisering van de Protestantse Gemeente Ingwert (uit het concept-beleidsplan 2017-2022)
(de Hervormde gemeente Dearsum heeft op dit moment geen eigen beleidsplan, maar krijgt door een ophanden zijnde fusie met Ingwert nog een plek in het nieuwe beleidsplan 2017-2022)

Geschiedenis en karakter
Op de terp in Raerd staat al sinds de middeleeuwen een kerkgebouw. Tot 1814 was dat een eenbeukige kerk met een zadeldaktoren. Deze kerk werd in dat jaar afgebroken en vervangen door een gebouw met een spitse toren, dat in 1815 in gebruik werd genomen. De oudste zerken in de kerk dateren nog uit tijd voor de reformatie.
Na de reformatie werd het een protestantse kerk, die al vanaf het begin van de 19e eeuw gekenmerkt werd door een vrijzinnig karakter. In Raerd woonden ook wel rechtzinnigen, maar de vrijzinnige stroming was en is er dominant. Rechtzinnigen die hier moeite mee hadden, gingen in het verleden naar Oosterwierum om daar te kerken. Van huis uit gereformeerde pkn-leden zijn doorgaans lid van de naburige pkn-gemeente De Lege Geaen.
De voormalige Hervormde gemeente Irnsum, in 2011 gefuseerd met Raerd-Poppenwier, had een vergelijkbaar vrijzinnig karakter.

De vrijzinnigheid heeft in Raerd en Jirnsum grote invloed op de kerkgang. De laatste vijftig jaar woonden enkele tientallen gemeenteleden de zondagse dienst bij. De laatste jaren waren dat er gemiddeld zo’n vijftien, van wie ongeveer driekwart uit Raerd/Poppenwier afkomstig was. De rest van de kerkgangers kwam uit dorpen waarmee onze kerkelijke gemeente een combinatie vormde (Jirnsum, Mantgum, Húns/Leons en Dearsum).

Van invloed op de historie van de kerkelijke gemeente zijn zeker ook de sociale verschillen die eind 19e, begin 20e eeuw bestaan hebben. Sociale tegenstellingen hebben de betrokkenheid bij de kerk en het kerkelijk leven niet bepaald bevorderd. Dit geldt overigens niet alleen voor Raerd, maar is ook kenmerkend voor andere dorpen in de nabije omgeving. We kunnen met recht constateren dat er in Raerd en omstreken geen sprake is van een diepgewortelde betrokkenheid bij kerk en kerkelijk leven.
Anderzijds probeert de kerkelijke gemeenschap een zeer open houding aan de dag te leggen naar de dorpsgemeenschap. Eigenlijk kunnen we stellen dat er amper grenzen zijn tussen kerkelijk en niet-kerkelijk als het gaat om geboorte, ziekte en overlijden/rouw. Iedere dorpsbewoner die ernstig ziek is of in het ziekenhuis heeft gelegen, krijgt bezoek van de ouderling en wordt een hart onder de riem gestoken met een bloemengroet van de kerk. Wanneer ergens gezinsuitbreiding heeft plaatsgevonden, worden de ouders verrast met een suikerbroodje. Ter gelegenheid van de betreffende geboorte worden de eerstvolgende ochtend de kerkklokken geluid.
Verder streven we ernaar iets te doen, als dorpsbewoners met overlijden geconfronteerd worden. Dat uit zich in de eerste plaats door het luiden van de kerkklokken op de eerstvolgende namiddag na het overlijden en het sturen van een condoleancekaart. Op (de eerste zondag na) Allerzielen worden ook niet-kerkelijke overledenen herdacht en worden nabestaanden uitgenodigd om deze dienst bij te wonen. Ze kunnen een kaars opsteken en ontvangen een steen, waarop de naam en overlijdensdatum van hun dierbare geschreven staat.
In Jirnsum beperken we ons wat betreft het pastoraat tot de in het dorp woonachtige voorkeurleden en het buitengebied (Abbenwier), dat formeel onder de Protestantse Gemeente Ingwert valt. Het klokluiden in Raerd wordt in deze laatste gevallen achterwege gelaten.
De kersteditie van het kerkblad wordt huis-aan-huis verspreid. De laatste jaren wordt er voor de muzikale ondersteuning en opluistering van de kerstnachtdienst in november en december een koor op de been gebracht, waarvan het grootste deel van de leden geen binding met de kerkelijke gemeente heeft. Dit wordt door iedereen als zeer positief ervaren.
De kerkrestauratie van 2009-2012 heeft ertoe bijgedragen, dat in het dorp een grotere betrokkenheid is ontstaan bij de kerk als monumentaal gebouw. In het kader daarvan organiseren we jaarlijks een gastles in de kerk voor de groepen 3, 5 en 7 van de openbare basisschool It Raerderhiem.

Kernfuncties
De kernfuncties van onze gemeente hebben we vastgesteld met behulp van Werkblad 7 uit Bronnen voor beleid. Ieder kerkenraadslid is gevraagd een keuze te maken en die te motiveren. Het hoogst scoorde de eerste kernfunctie van het werkblad: open zijn, elkaar aanvaarden. Deze houding vloeit ongetwijfeld voort uit het vrijzinnige karakter van onze geloofsgemeenschap. We willen beslist niet dogmatisch zijn. Voor allerlei verschillende visies moet ruimte zijn, al gaan we uiteraard een stevige discussie niet uit de weg. Een mens is niet alleen verantwoordelijk voor zijn daden, maar ook voor zijn meningen en opvattingen.

Het is niet verwonderlijk dat ‘een gastvrij huis bieden voor jong en oud’ in onze ogen ook een belangrijke functie is. Wie behoefte heeft aan een gesprek of wie een moment van rust zoekt op de zondagmorgen, is van harte welkom. We realiseren ons daarbij dat juist het feit dat we maar een kleine actieve geloofsgemeenschap vormen, hier weleens nadelig kan werken. Voor je het weet, wordt het een gesloten groep, waar een ‘buitenstaander’ maar moeilijk toegang toe kan krijgen. Vandaar dat we ernaar streven om gasten op zondagmorgen zich ook werkelijk welkom te laten voelen. Om de betrokkenheid te vergroten drinken we elke tweede (vanaf 2018 eerste) zondag van de maand na de dienst van halftien koffie. Elke vierde zondag van de maand (vanaf 2018 de derde) is er om 11.00 uur een agapè-viering in het koor. Ook zijn we van mening dat we naar buiten toe duidelijker kenbaar moeten en kunnen maken dat wie daar behoefte aan heeft, in de kerkelijke gemeenschap een luisterend oor zal kunnen vinden.

Op een gedeelde derde plaats staan ‘omzien naar elkaar’ en ‘maatschappelijk betrokken zijn’. Gezien het voorafgaande is dit niet meer dan logisch. Opgemerkt moet worden dat we het, wat dit betreft, dicht bij huis zoeken. De dorpen (Raerd en omgeving) zijn ons werkgebied. Dan volgen de combinatie waar onze kerkelijke gemeente deel van uitmaakt, en de regio. Maatschappelijke betrokkenheid op nationaal en internationaal niveau uit zich alleen in het steunen van een klein aantal projecten door de diaconie.

Ontwikkeling ledental
Op papier telt de Protestantse Gemeente Ingwert een kleine honderd leden en een aantal meegeregistreerden. Ruim een derde van de leden is belijdend lid. Van de honderd leden zijn er zo’n vijftien echt betrokken bij de kerk: ze bezoeken de veertiendaagse kerkdiensten en laten ook op andere momenten hun stem horen. De gemiddelde leeftijd ligt boven de zestig: de jongere generatie laat zich sporadisch in de kerk zien. We gaan daarom ook niet afzonderlijk op kinderen en jongeren in. Het is ons er alles aan gelegen volwassenen bij de kerk te betrekken en betrokken te houden. Als zij de kerkdiensten bezoeken, heeft dat een positief effect op anderen. De jaarlijks terugkerende kerstnachtdienst toont dat aan.

We verwachten niet dat het aantal kerkgangers de komende jaren sterk zal teruglopen. Er is de laatste jaren juist sprake van een kleine opleving, al moet daarbij vermeld worden dat het daarbij ook gaat om bezoekers van buiten onze eigen kerkelijke gemeente. Het vrijzinnige karakter van onze gemeente en de manier waarop de (gast)predikanten in de kerkdiensten daarmee omgaan, blijken op dit punt een zekere aantrekkingskracht te bezitten.

Samenwerking
1 januari 2017 is er een einde gekomen aan de combinatie Mantgum-Ingwert-Húns/Leons-Dearsum. In de afgelopen zomer zijn Ingwert en Dearsum overgestapt van de classis Franeker naar die van Leeuwarden teneinde een combinatie te kunnen vormen met de Hervormde gemeente Reduzum-Idaerd c.a. Alle drie gemeenten hebben een lange vrijzinnige traditie. Ingwert en Dearsum maken sinds begin jaren tachtig deel uit van dezelfde combinatie en met Reduzum-Idaerd c.a. deelden we de laatste jaren onze predikant. De diensten op hoogtijdagen waren gezamenlijk en Ingwert en Reduzum organiseren eveneens gezamenlijk activiteiten waar ook buitenkerkelijke dorpsgenoten welkom zijn (zie onder). De nieuwe combinatie is dus een zeer voor de hand liggende.
Tot 1 januari 2017 vielen de diensten in Raerd en Dearsum op dezelfde zondag. Vorig jaar is besloten dat rooster los te laten, zodat we gemakkelijker elkaars diensten kunnen en zullen bezoeken.

Met Reduzum wordt zoals gezegd al een aantal jaren samengewerkt. Dat gebeurt in de werkgroep Focus, een gezamenlijk initiatief van Reduzum en Ingwert, waarin ook de predikant een rol heeft. De werkgroep bepaalt per seizoen een verbindend thema en vervolgens wordt tussen september en mei vijfmaal een film gedraaid in het Lokaal van de Hervormde Gemeente in Reduzum met de mogelijkheid van nagesprek. Driemaal per seizoen wordt in het dorpshuis van Raerd een lezing georganiseerd rond hetzelfde thema. Bewust is gekozen voor het dorpshuis om de laagdrempeligheid van een dergelijke activiteit te vergroten. Aan deze lezingen en films wordt alleen in kerkblad en dorpskrant ruchtbaarheid gegeven. Grotere publiciteit wordt gezocht voor de jaarlijks in maart terugkerende Laurentiuslezing. Deze wordt gehouden in de Laurentiuskerk van Raerd en sluit eveneens aan bij het thema van het betreffende winterseizoen.